Uzam Ne Demek?

Uzam, cisimlerin boşlukta (uzayda) kapladığı hacimsel miktarına verilen addır. Türkçe’de uzam kelimesi uzamak ve uzay kelimeleriyle bağlantılı olarak düşünülmektedir. Uzamak kelimesinin kökeni edebiyat tarihçilerine göre uzam kelimesinden türemiştir.

Uzam Nedir

Günümüzde uzam kavramından hareket edilerek yeni bir terim daha ortaya atılıyor. Bu yeni terim uzam ne demek konusunun daha geniş yelpazede ele alınmasına imkan tanımaktadır. Sanal uzam olarak adlandırılan bu yeni terime kimileri siber uzam adını veriyor.

Peki siber uzam kavramı nedir, neden böyle bir kavrama gereksinim duyulmuştur? Bunun üzerinde durmadan evvel uzay ve zaman ilişkisine filozof ve sosyal bilimcilerin kuramları üzerinde durarak ayrı bir başlık açmamız gerekiyor.

Uzam Dili Nedir?

Cisimlerin uzayda kapladıkları yere (yani hacme) uzam adını ilk olarak Emile Durkheim verdi. Durkheim aynı zamanda sosyolojinin de kurucularından birisi olarak sosyal bilimci olarak çağımıza da ışık tutuyor.

Durkheim uzay ve zaman arasındaki bağıntıya dikkat çekerek uzam konusuna eğiliyor. Ona göre her şeyin uzamı görecelidir. Yani kişiden kişiye değişkenlik göstermektedir. Bu yargısını da somut bir örnekle açıklıyor. Örnek vererek açıklamak gerekirse aynı zaman yani aynı anı paylaşmasına rağmen hapisteki bir adamın yaşadığı anla sıcacık yuvasında eşiyle çocuklarıyla birlikte olan bir babanın yaşadığı duygusallık tamamen farklılık göstermektedir. Bu da uzay ve zaman kavramı arasında sosyal görecelilik adında yeni bir teoriyi gündeme getirmiştir. Şimdi de sanal uzam kavramına değinerek konumuzu detaylandırmak gerekecektir.

Siber Uzam Nedir?

Siber kelimesi “cyber” İngilizce kökenli kelimenin Türkçeye uyarlanmasına dayanıyor. Kelimenin anlamı ağ hırsızı, sanal saldırı anlamlarına gelir. İnternetin gelişmesiyle birlikte literatüre giren bu kelime internet teknolojisinden kaynaklı her türlü kavramı içine almaktadır.

Uzam kavramının uzayda kapladığı alan olduğu üzerinde durduktan sonra siber uzam kavramını da açıklamak gerekiyor. Çünkü 21. yüzyılda siber uzam kendini zaten iyiden iyiye belli etmeye başladı. Artık, her şey internet ortamından yürütülmektedir. Para politikalarından siyasi politikalara varıncaya kadar tüm işlemler dijital dünyadan gerçekleştirilmektedir.

Siber uzam dijital iletişim araçlarının insanlar üzerindeki bireysel etkilerini ele alır. Kişilerin bu dijital iletişim araçlarından etkilenme düzeyine bağlı olarak ne denli etki ettikleri asıl konusudur. Dijital iletişim araçları geleneksel kitle iletişim araçları olan gazete, radyo ve televizyonun yerini iyice almaya başladı. İnternet teknolojisi uzam nedir ile insanlar birbiriyle haberleşmeye başlamıştır. İnternet üzerinden yapılan haberleşme araçları arasında Facebook, Twitter ve Instagram gibi sosyal medya araçlarının öne çıktığını dikkate almamız gerekmektedir. Bu sosyal medya araçlarında kullanılan dil ve söylemler, gönderilen elektronik postalar siber uzam kavramındaki göreceliliği öne çıkarıyor.

Dijital iletişim araçları kullanılarak gerçekleştirdiğimiz haberleşme ve istihbarat birimiyle insanların birbiriyle olan diyaloglarında farklılıklar meydana geliyor. Hatta iletişimi kolaylaştırmak adına geliştirilen emojiler adeta bir kültür ilişkisine dönüşmüş durumdadır. Kültürden kültüre değişkenlik gösteren emojiler kişilerin farklı şekilde yorumlamasına müsait olarak tasarlanmış durumdadır. Bu da siber uzam konusunu bir kere daha haklı çıkarıyor.

Sanal Uzam Nedir?

Dijitalleşme 21. yüzyılda insanoğlunun haberleşme başta olmak üzere bütün alanını kuşatmış durumda. Özellikle internet teknolojisinin sadece bilgisayarlarla sınırlı kalmayıp taşınabilir (mobil) cihazlara kadar ulaşması sanal uzam teriminin ve uzam konusunun araştırılması açısından önemlidir.

Sanal teknolojilerde amaç kullanıcısını sanki oradaymış gibi göstererek üç boyutlu bir dünyanın aynı duygularını oturduğu yerden yaşatmak amacını gütmektedir. Bu duygu elbette yine görecelidir. Zaten Durkheim’in de saptadığı sosyal görecelilik kavramına göre uzam kelimesi sanal uzam olarak güncellenmiştir. Buna göre gazete, radyo ve televizyon gibi klasik kitle iletişim araçlarının yerini alan sosyal medya araçları sanal uzam kavramını en iyi betimler.

Şunlar da hoşunuza gidebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir